Tarieven en facturen in de privézorg: wat de NZa van je vraagt

Het korte antwoord: ook als de patiënt zelf betaalt, gelden de regels van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). Onverzekerde zorg door een BIG-geregistreerde zorgverlener valt onder de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), cosmetische ingrepen inbegrepen. Dat betekent vooral drie dingen:

1. Je vertelt de patiënt vóór de behandeling wat die kost, en of het tarief inclusief of exclusief btw is.
2. Je maakt je tarieven openbaar, zodat patiënten kunnen vergelijken.
3. Werk je als zelfstandig behandelcentrum (ZBC) of lever je andere medisch-specialistische zorg, dan komen daar een standaardprijslijst op je website en vaste gegevens op de nota bij.

Stuurt een werkgever de rekening? Dan hoort het burgerservicenummer (BSN) van de patiënt er niet op.

Onverzekerde zorg valt ook onder de Wmg

De Wmg verstaat onder "zorg" niet alleen zorg uit de Zorgverzekeringswet (Zvw) en de Wet langdurige zorg (Wlz). Ook individuele gezondheidszorg zoals bedoeld in de Wet BIG valt eronder, als die wordt uitgevoerd door iemand die in het BIG-register staat of een beroep uitoefent dat bij de Wet BIG is geregeld (artikel 1 Wmg).

De Wet BIG rekent tot de geneeskunst uitdrukkelijk ook handelingen gericht op het aanbrengen, modificeren, herstructureren en wegnemen van weefsel, voor andere doeleinden dan genezen of voorkomen van ziekte. Cosmetische ingrepen dus.

De NZa bevestigt dat het begrip zorg ook onverzekerde zorg omvat, en noemt in haar regels voor medisch-specialistische zorg "cosmetische chirurgie zonder medische indicatie" zelfs als voorbeeld.

Wat je de patiënt vooraf vertelt

De algemene basis staat in artikel 38 Wmg: je informeert patiënten tijdig en zorgvuldig over het tarief, en je maakt informatie over tarieven en kwaliteit openbaar op een manier die makkelijk vergelijkbaar is. De NZa heeft dat uitgewerkt in de Regeling transparantie zorgaanbieders (TH/NR-035), geldig sinds 1 september 2024.

Volgens artikel 4 informeer je de patiënt onder meer over je prestaties, de tarieven die voor hem van belang zijn, of de zorg onder de Zvw of Wlz valt, eigen betalingen en wachttijden.

Levert je praktijk ook verzekerde zorg, dan geldt nog een eis: je vertelt de patiënt vóór de start actief en aantoonbaar of je een contract hebt met zijn zorgverzekeraar. Een tekst op je website is daarvoor niet genoeg. Een afspraakbevestiging per e-mail wel.

Artikel 5 zegt wanneer: tijdig, en dat betekent vóórdat de zorg start. Blijkt later dat de behandeling langer duurt of meer kost, dan meld je dat zo snel mogelijk. Kun je vooraf nog geen prijs noemen, bijvoorbeeld omdat je nog niet weet welke behandeling nodig is, dan leg je uit waarom niet.

Volgens de toelichting moet voor de patiënt duidelijk zijn of het tarief inclusief of exclusief btw is, en hoeveel btw erbij komt. Voor cosmetische behandelingen is dat geen detail: zonder medisch doel zijn ze belast met btw. Zie Btw op cosmetische behandelingen. Misleiden mag niet: een claim als "de beste van Nederland" zonder onderbouwing noemt de NZa als voorbeeld.

De NZa kan tot vijf jaar terug controleren of je aan de informatieplicht hebt voldaan.

Zelfstandig behandelcentrum of medisch-specialistische zorg

Voor zorgaanbieders die medisch-specialistische zorg leveren, waaronder ZBC's, geldt daarnaast de Regeling medisch-specialistische zorg 2026. Ook die geldt uitdrukkelijk voor onverzekerde zorg. Onverzekerde zorg is daar niet vrij van regels: ze loopt via de dbc-systematiek, met aparte declaratiecodes voor niet-verzekerde zorg.

Twee artikelen zijn voor een privékliniek het belangrijkst.

Artikel 38: de standaardprijslijst. Je publiceert een standaardprijslijst met je passantentarieven: de prijzen die je rekent aan onverzekerde patiënten en aan patiënten van wie de zorgverzekeraar geen contract met je heeft. De lijst bevat per prestatie de dbc-zorgproductcode, de consumentenomschrijving, de declaratiecode, de geldigheidsperiode en het integrale tarief. Je zet de lijst van dit jaar en vorig jaar op je website, uiterlijk 15 november ook die van volgend jaar, en je stuurt prijsinformatie op verzoek binnen 48 uur toe.

Artikel 36: wat op de nota staat. Een declaratie van een dbc-zorgproduct vermeldt onder meer start- en einddatum, diagnose, declaratiecode en bedrag. Op de nota aan de patiënt staat bovendien de consumentenomschrijving uit de Zorgproducten Tabel van de NZa.

Waar het onduidelijk wordt

Niet elke privékliniek is een ZBC. De regeling definieert medisch-specialistische zorg als zorg door een arts die valt binnen de bijzondere deskundigheid van medisch specialisten. Of een kliniek waar een basisarts cosmetische behandelingen doet daaronder valt, is uit de regelingen niet hard te maken.

Er speelt nog iets. Artikel 35 Wmg verbiedt een tarief te rekenen voor een prestatie waarvoor de NZa geen prestatiebeschrijving heeft vastgesteld. Welke prestatiebeschrijving geldt voor cosmetische zorg buiten de medisch-specialistische zorg, is uit de openbare stukken niet eenduidig op te maken. Vraag het na bij de NZa of een jurist voordat je je facturering inricht. De transparantieregels hierboven gelden in elk geval.

Start je een kliniek? Kijk ook naar de Wtza-check en Kliniek starten.

De factuur aan de patiënt

Artikel 38 Wmg zegt dat je een tarief in rekening brengt met de bijbehorende prestatiebeschrijving. Zet op de factuur daarom helder wat je hebt gedaan, wanneer, en wat het kost. Voor medisch-specialistische zorg gelden de vaste gegevens uit artikel 36 hierboven.

Voor de btw: vermeld bij een vrijgestelde behandeling dat de vrijstelling van toepassing is, en bij een belaste behandeling het tarief en het btw-bedrag.

De factuur aan een werkgever of andere derde

Betaalt een werkgever, arbodienst of verzekeraar de rekening, dan veranderen drie dingen.

1. De factuurplicht. Aan een ondernemer of rechtspersoon moet je een factuur uitreiken (artikel 34c Wet OB), uiterlijk op de vijftiende dag van de maand na de dienst. Daarop staan onder meer je naam en adres én die van de afnemer, een opeenvolgend nummer, je btw-identificatienummer en de vergoeding per tarief of vrijstelling. Voor vrijgestelde prestaties kan onder voorwaarden ontheffing van de factuurplicht gelden.

2. De btw kan anders uitvallen. Een onderzoek dat vooral bedoeld is om een derde te informeren, is volgens de Belastingdienst belast. Voorbeelden zijn een medische keuring voor een levensverzekering en de rijbewijskeuring. Bloedafname om op ziekten te testen kan wel vrijgesteld zijn, ook op verzoek van een werkgever. Het hoofddoel beslist.

3. Het BSN hoort er niet op. De Wet aanvullende bepalingen verwerking persoonsgegevens in de zorg schrijft het BSN voor als je gegevens verstrekt aan een zorgaanbieder, een indicatieorgaan of een zorgverzekeraar. Een werkgever is geen van drieën. En de Uitvoeringswet AVG staat gebruik van het BSN alleen toe ter uitvoering van de wet die het voorschrijft. Een grond om het aan een werkgever te geven, is daar niet in te lezen.

Denk ook aan de omschrijving. Een regel als "intake psycholoog" vertelt een werkgever meer dan hij hoeft te weten.

Checklist

• Weet de patiënt vóór de behandeling wat die kost?
• Is duidelijk of het tarief inclusief of exclusief btw is?
• Staan je tarieven openbaar en vergelijkbaar?
• Verzekerde zorg erbij: meld je de contractstatus actief en aantoonbaar?
• ZBC of medisch-specialistische zorg: staat de standaardprijslijst van dit en vorig jaar online?
• Factuur aan een derde: geen BSN, geen verzekeringsgegevens, een neutrale omschrijving?

Wat Epdee hierin doet, en wat niet

• Tarief op de boekingspagina en in de bevestigingsmail. Een praktijk kan instellen dat het tarief bij een afspraaktype op de boekingspagina en in de bevestigingsmail staat. Dat staat standaard uit. Bij een product dat bij een verzekeraar gedeclareerd wordt, of zonder bedrag, toont Epdee geen tarief. Epdee zet er geen "inclusief" of "exclusief btw" bij; dat schrijf je zelf in de introductietekst.
• Extra tekst in de bevestigingsmail. Je kunt per praktijk een eigen alinea toevoegen, bijvoorbeeld over kosten of je contractstatus. Die tekst geldt voor alle afspraaktypes tegelijk.
• Factuur aan een derde. Je kunt een debiteur aan een factuur koppelen. BSN en verzekeringsgegevens worden dan weggelaten; de patiënt staat er alleen met naam en geboortedatum op. De omschrijving van de regels gaat wél mee, en daarvoor waarschuwt Epdee.
• Betaallink. Per factuur kun je een betaallink en QR-code maken in je eigen Mollie-account. Na betaling zet Epdee de factuur op betaald.
• Wat niet. Patiëntfacturen uit Epdee rekenen zonder btw, dus een belaste keuring of behandeling factureer je nu buiten Epdee. Epdee maakt geen standaardprijslijst voor je website. De omschrijving op een patiëntfactuur is vrije tekst; een consumentenomschrijving uit de NZa-tabel vult Epdee niet in.

Dit artikel is geen fiscaal of juridisch advies. Stand: september 2026.

Bronnen

• Wet marktordening gezondheidszorg, art. 1, 35 en 38 (wetten.overheid.nl)
• Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg, art. 1 (wetten.overheid.nl)
• NZa: Regeling transparantie zorgaanbieders TH/NR-035
• NZa: Informatieverstrekking door zorgaanbieders
• NZa: Regeling medisch-specialistische zorg 2026
• NZa: Beleidsregel prestaties en tarieven medisch-specialistische zorg 2026
• Wet op de omzetbelasting 1968, art. 34c, 34g en 35a (wetten.overheid.nl)
• Belastingdienst: Voorbeelden van belaste medische diensten
• Belastingdienst: Voorbeelden van vrijgestelde medische diensten
• Belastingdienst: Vrijgestelde goederen of diensten leveren
• Wet aanvullende bepalingen verwerking persoonsgegevens in de zorg, art. 4 en 9 (wetten.overheid.nl)
• Uitvoeringswet AVG, art. 46 (wetten.overheid.nl)